Bạn bấm một lần để chọn tệp, máy lại mở luôn. Kéo thả đang yên thì thả rơi giữa chừng. Gõ chữ trong trình duyệt, con trỏ nhảy lung tung vì chuột tự bấm thêm một phát. Đó là chuột bị double click. Lỗi này gặp ở cả chuột rẻ lẫn chuột đắt.
Tin tốt là phần lớn trường hợp tự xử lý được. Việc đầu tiên là biết lỗi nằm ở phần mềm hay phần cứng.
Tách lỗi phần mềm và lỗi phần cứng trước
Đừng vội tháo chuột ra. Cắm chuột sang một máy khác rồi bấm thử là phép thử nhanh nhất. Chuột vẫn nhảy đúp trên máy kia thì lỗi nằm ở chuột. Chuột chạy bình thường thì lỗi nằm ở máy của bạn.
Có thêm một cách đảo ngược. Cắm một con chuột khác vào máy đang bị lỗi. Con chuột mới cũng nhảy đúp thì thủ phạm là cài đặt hoặc driver. Đơn giản vậy thôi.
Chuột không dây thì thử thêm một bước. Đổi pin mới hoặc sạc đầy, rồi dịch đầu thu sang cổng USB gần chuột hơn. Pin yếu và sóng nhiễu đôi khi làm tín hiệu bấm bị lặp lại.
Chỉnh lại tốc độ nhấp đúp trong cài đặt
Hệ điều hành có một thanh trượt quy định hai lần bấm cách nhau bao lâu thì tính là nhấp đúp. Thanh trượt này bị kéo lệch thì chuột hoàn toàn bình thường vẫn bị coi là double click.
Mở phần cài đặt chuột, tìm mục tốc độ nhấp đúp. Giao diện mỗi phiên bản Windows một khác, nhưng tên mục gần như giống nhau. Kéo thanh trượt về phía chậm hơn một chút rồi bấm thử vào biểu tượng thư mục mẫu ngay trong hộp thoại. Thư mục mở khi bạn bấm hai lần nhanh, đứng yên khi bấm một lần, là đạt.
Kiểm tra luôn ô chọn kiểu mở tệp. Có hệ thống cho phép mở bằng một lần bấm. Nếu ô đó đang bật, mọi thao tác chọn đều thành mở. Nhìn thì giống lỗi chuột, thực ra chỉ là một tuỳ chọn.
Cập nhật hoặc cài lại driver chuột
Chuột chơi game và chuột văn phòng đời mới thường đi kèm phần mềm riêng của hãng. Phần mềm này có thể gán lại nút bấm, đặt độ trễ chống nhiễu, hoặc tạo macro. Một macro quên tắt cũng đủ làm nút trái bấm hai lần.
Cách làm gọn như sau.
- Mở phần mềm của hãng và đưa mọi thiết lập nút bấm về mặc định.
- Nếu vẫn lỗi, gỡ phần mềm đó khỏi máy.
- Vào Device Manager, tìm mục chuột, gỡ thiết bị rồi khởi động lại máy.
- Để hệ điều hành tự nhận lại driver cơ bản và thử bấm tiếp.
Chạy được bằng driver cơ bản nghĩa là phần mềm hãng là nguyên nhân. Bạn có thể bỏ nó đi, hoặc cài lại bản mới nhất từ trang chủ của hãng.
Làm sạch bụi quanh nút bấm
Chuột dùng lâu, bụi và vụn da tay len vào khe nút. Chúng làm nút kẹt nhẹ, nhả chậm, và mạch hiểu thành hai lần bấm.
Rút chuột ra hoặc tắt nguồn. Dùng bình xịt khí hoặc quả bóp cao su thổi quanh khe nút trái. Bấm nút vài chục lần trong lúc thổi để bụi bật ra. Còn bẩn dầu thì dùng tăm bông thấm một chút cồn lau mép nút, để khô hẳn rồi hãy cắm lại.
Đừng xịt nước thẳng vào chuột. Cồn cũng chỉ lau ngoài mép, không nhỏ vào trong.
Khi switch bên trong đã mòn
Dưới mỗi nút chuột có một bộ phận gọi là switch. Nó gồm một lá kim loại nhỏ chạm vào điểm tiếp xúc mỗi lần bạn bấm. Dùng lâu, lá kim loại yếu đi và điểm tiếp xúc rỗ. Lúc đó một cú bấm tạo ra vài tín hiệu liên tiếp. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khi chuột cũ bị double click, và đổi cài đặt không cứu được.
Có ba hướng xử lý.
- Còn bảo hành: mang đi đổi. Đây là cách rẻ nhất và đỡ rủi ro nhất.
- Hết bảo hành, chuột rẻ: mua con mới, tiết kiệm thời gian hơn sửa.
- Chuột đắt hoặc đã quen tay: thay switch mới. Việc này cần mỏ hàn và tay quen, nên hỏi tiệm sửa máy tính nếu bạn chưa từng hàn mạch.
Có một mẹo hay được truyền tai là mở chuột, uốn nhẹ lá kim loại trong switch để tăng lực đàn hồi. Nó cứu được một số con chuột trong thời gian ngắn. Nhưng làm sai thì switch gãy hẳn. Hãy coi đây là cách cuối cho con chuột sắp bỏ.
Một mẹo tạm cho chuột đang cần dùng gấp
Chuột có hai nút trái và phải khá giống nhau về cấu tạo. Nút trái bị lỗi mà nút phải còn tốt thì trong phần cài đặt chuột, bạn tráo chức năng hai nút cho nhau. Nút phải sẽ đảm nhận việc bấm chính. Nút trái hỏng chỉ còn lo phần ít dùng.
Cách này không sửa được chuột. Nó chỉ giúp bạn làm việc thêm vài ngày trong lúc chờ đổi hoặc mua cái mới.
Giữ chuột bền hơn sau khi sửa
Vài thói quen nhỏ kéo dài tuổi thọ nút bấm đáng kể.
- Bấm nhẹ tay. Bóp mạnh không làm máy nhận nhanh hơn.
- Lau chuột định kỳ, nhất là khi tay hay ra mồ hôi.
- Đặt chuột trên tấm lót sạch, tránh để trên mặt bàn bám bụi.
- Không ăn uống trên bàn có chuột, vì vụn bánh và nước đều lọt vào khe nút.
Tóm lại, hãy đi từ dễ đến khó. Thử chuột trên máy khác, chỉnh tốc độ nhấp đúp, xử lý driver, lau bụi. Qua hết bốn bước mà vẫn lỗi thì switch đã mòn và bạn nên đổi chuột.