Máy lạnh thường là thiết bị tốn điện nhất trong nhà vào mùa nóng. Hoá đơn tăng vọt nhưng nhiều người chỉ biết than. Thực ra phần lớn lượng điện hao phí đến từ vài thói quen quen tay. Sửa chúng không tốn đồng nào.
Bài này gom những việc làm được ngay, xếp từ dễ đến khó. Bạn không cần là thợ điện lạnh.
Đừng để máy chạy ở mức lạnh nhất
Nhiều người vừa vào phòng đã bấm nhiệt độ thấp nhất cho nhanh mát. Cách này không làm phòng mát nhanh hơn. Máy vẫn chạy cùng một công suất cho đến khi chạm mức đặt, nên bạn chỉ chờ lâu hơn và máy nén phải làm việc nhiều hơn mức cần. Sai ngay từ đầu.
Hãy đặt ở mức vừa phải, thường là mức bạn thấy dễ chịu khi mặc đồ mỏng. Mỗi lần hạ thêm một độ, máy phải gồng thêm. Cơ thể thì khó phân biệt chênh lệch nhỏ đó. Nếu thấy hơi lạnh, tăng nhiệt độ lên một chút thay vì tắt hẳn máy.
Vệ sinh lưới lọc đều đặn
Lưới lọc bụi bám dày làm gió thổi yếu đi. Máy phải chạy lâu hơn mới đạt độ lạnh mong muốn. Đây là lỗi hay bị bỏ qua nhất. Rẻ nhất cũng là lỗi này.
Cách làm rất đơn giản. Tắt máy, mở mặt nạ dàn lạnh, tháo lưới lọc ra. Rửa dưới vòi nước nhẹ, để khô tự nhiên rồi lắp lại. Đừng dùng nước nóng vì lưới nhựa dễ cong. Trong mùa dùng nhiều, nên kiểm tra lưới thường xuyên hơn mùa mưa. Lưới sạch giúp máy thở nhẹ hơn và giảm tải rõ rệt.
Giữ phòng kín để hơi lạnh không thoát
Máy chạy hết công suất mà cửa vẫn hở thì chẳng khác nào đổ nước vào thùng thủng. Kiểm tra mấy chỗ sau:
- Khe dưới cửa ra vào, nếu hở thì dùng thanh chắn gió hoặc cuộn khăn dày chặn lại.
- Cửa sổ có khe hở quanh khung, dùng băng keo xốp dán kín.
- Cửa thông sang phòng khác, nên đóng khi máy đang chạy.
Thói quen mở cửa ra vào liên tục cũng làm hao điện. Nếu phải ra vào nhiều, gom việc lại cho gọn. Một lần mở, nhiều việc.
Chắn nắng trước khi nhờ máy lạnh gánh
Phòng hứng nắng trực tiếp sẽ nóng lên nhanh, máy lạnh phải bù lượng nhiệt đó suốt buổi. Rèm dày hoặc rèm cản nắng làm giảm nhiệt truyền vào phòng đáng kể. Kéo rèm vào những giờ nắng gắt là việc làm không tốn gì. Phòng hướng tây hay hướng đông thường cần việc này nhiều hơn.
Với dàn nóng đặt ngoài trời, có thể làm mái che nhỏ để tránh nắng gắt. Phải chừa khoảng thoáng quanh máy. Che kín quá thì dàn nóng không tản nhiệt được, và hiệu quả đi ngược hẳn.
Dùng hẹn giờ và chế độ ngủ
Ngủ cả đêm với máy chạy liên tục là thói quen tốn điện. Phần lớn người ngủ say sau một lúc, khi cơ thể đã hạ nhiệt. Lúc đó phòng không cần mát như lúc mới nằm.
Hãy dùng chức năng hẹn giờ tắt, hoặc chế độ ngủ nếu máy có. Chế độ này tự nâng dần nhiệt độ theo thời gian để bạn không bị lạnh về sáng. Đặt thử vài đêm để tìm mức hợp với mình. Hẹn giờ là cách tiết kiệm ít công sức nhất vì chỉ cần cài một lần.
Máy có chế độ tiết kiệm điện thì cũng đáng bật. Mỗi hãng gọi tên khác nhau, thường nằm ở nút Eco hoặc tương tự. Xem sách hướng dẫn của đúng đời máy bạn đang dùng.
Kết hợp với quạt
Quạt không làm giảm nhiệt độ phòng, nhưng làm không khí lưu thông nên người cảm thấy mát hơn. Bật quạt ở tốc độ thấp cùng máy lạnh, bạn có thể đặt nhiệt độ cao hơn một chút mà vẫn thoải mái. Quạt tốn ít điện hơn máy lạnh rất nhiều.
Đặt quạt sao cho gió không thổi thẳng vào người quá lâu. Hướng lên trần hoặc hướng chéo là ổn. Nếu thấy khô cổ họng, giảm gió ngay.
Chọn đúng công suất và loại máy khi mua mới
Nhiều nhà mua máy lạnh theo cảm tính hoặc theo giá. Máy quá nhỏ so với phòng sẽ chạy hết sức mà vẫn không đủ mát. Máy quá lớn thì bật tắt liên tục, vừa tốn điện vừa chóng hỏng. Hãy hỏi người bán diện tích phòng phù hợp với từng mức công suất, rồi đối chiếu với phòng của mình.
Loại inverter, tức máy cho phép máy nén chạy tốc độ thay đổi thay vì bật tắt liên tục, thường được khuyên dùng cho phòng bật máy nhiều giờ mỗi ngày. Giá mua ban đầu thường cao hơn. Bù lại, điện tiêu thụ về lâu dài thường thấp hơn máy thường. Nhà nào ít dùng máy lạnh thì cân nhắc kỹ trước khi chọn.
Những lỗi nhỏ nhưng tốn điện
- Bật tắt máy liên tục theo từng cơn nóng thoáng qua.
- Để vật cản trước cửa gió dàn lạnh, như tủ cao hay rèm rủ thấp.
- Bỏ qua tiếng ồn bất thường hay hơi lạnh yếu dần.
- Để dàn nóng bám bụi hoặc bị cây che sát.
Một ví dụ giả định cho dễ hình dung. Giả sử phòng ngủ có rèm mỏng, khe cửa hở, lưới lọc lâu chưa rửa, và máy đặt ở mức lạnh nhất. Cả bốn chuyện cùng xảy ra thì máy phải gồng liên tục. Sửa từng chuyện một, phòng sẽ mát nhanh hơn và máy nghỉ nhiều hơn.
Khi nào nên gọi thợ
Tự làm được lưới lọc và thói quen sử dụng. Còn dàn lạnh, dàn nóng, gas lạnh thì nên để thợ. Dấu hiệu cần gọi người có chuyên môn gồm máy chạy lâu mà phòng vẫn không mát, nước chảy ra khỏi dàn lạnh, hoặc có tiếng kêu lạ từ máy. Đừng cố tháo máy khi chưa rõ mình đang làm gì.
Bảo trì định kỳ không phải việc phải làm hằng tuần. Một lần vệ sinh dàn lạnh và dàn nóng đúng cách trước mùa nóng là đủ cho đa số nhà.
Thử ngay tối nay. Rửa lưới lọc, kéo rèm kín, đặt hẹn giờ trước khi ngủ.