Chanh mua về dùng chưa hết thì vỏ nhăn, ruột khô hoặc mọc mốc ở cuống. Chuyện này rất hay gặp. Nguyên nhân thường nằm ở hơi ẩm, gió khô và những vết dập mà mắt thường khó thấy. Bài này đi từ lúc chọn chanh, cách cất cả quả, cách xử lý quả đã cắt, đến việc trữ khi lỡ mua dư.
Chọn chanh ngay từ lúc mua
Chanh hư nhanh hay không phụ thuộc phần lớn vào quả lúc mua. Nên chọn quả vỏ căng, bóng nhẹ, cầm chắc tay và hơi nặng so với kích cỡ. Quả nặng tay thường còn nhiều nước.
Tránh quả có vết nứt, chỗ mềm lõm hoặc đốm nâu quanh cuống. Một quả dập trong túi sẽ làm cả túi mau hỏng. Nếu mua nhiều, lúc về nhà hãy dành ít phút nhặt riêng những quả có vết thương ra dùng trước.
Chanh nguyên quả để ở đâu thì lâu hư
Nếu dùng hết trong vài ngày, để chanh ở nơi thoáng mát, tránh nắng, tránh gần bếp là đủ. Đừng đựng trong túi nilon bịt kín ở nhiệt độ phòng. Hơi nước đọng lại sẽ sinh mốc rất nhanh.
Muốn giữ lâu hơn thì ngăn mát tủ lạnh là chỗ hợp nhất. Ở đó vỏ chanh ít bị mất nước, mốc cũng khó phát triển hơn. Nhưng cất sai cách thì tủ lạnh cũng không cứu được.
Cách cất chanh trong tủ lạnh
Chanh sợ nước đọng hơn là sợ lạnh. Vì vậy khâu làm khô quan trọng hơn mọi mẹo khác. Làm theo các bước sau.
- Không rửa chanh trước khi cất. Nếu lỡ rửa rồi thì lau thật khô bằng khăn sạch, để ráo thêm một lúc ngoài gió.
- Lót đáy hộp nhựa có nắp bằng giấy ăn hoặc khăn giấy khô.
- Xếp chanh thành một lớp, không chồng chất và không để các quả chạm sát nhau.
- Đậy nắp hờ hoặc dùng túi zip còn chừa khe nhỏ để hơi ẩm thoát ra.
- Cất vào ngăn rau củ hoặc ngăn mát, xa cửa tủ vì chỗ đó nhiệt độ hay thay đổi.
Giấy ăn sẽ hút bớt nước đọng. Cứ vài ngày mở ra xem một lần. Giấy ướt thì thay giấy mới, thấy quả nào mềm thì lấy ra dùng ngay.
Cách này hợp với chanh có vỏ mỏng lẫn chanh vỏ dày. Chanh vỏ mỏng mất nước nhanh hơn, nên cần kiểm tra thường xuyên hơn.
Chanh đã cắt dở thì xử lý thế nào
Phần ruột chanh lộ ra không khí sẽ khô mặt, sậm màu và mất mùi thơm. Chỗ cắt cũng là nơi vi khuẩn dễ bám. Cần che kín ngay sau khi dùng.
Cách đơn giản nhất là úp mặt cắt xuống một đĩa nhỏ có chút nước sạch rồi cho vào tủ lạnh. Cách khác là đặt nửa chanh vào hộp kín nhỏ, mặt cắt hướng lên, đậy nắp lại. Bọc màng bọc thực phẩm sát vào mặt cắt cũng được.
Chanh đã cắt nên dùng hết trong thời gian ngắn. Thấy mặt cắt nhớt, đổi màu lạ hoặc có mùi chua gắt khác thường thì bỏ đi. Đừng tiếc.
Khi mua dư nhiều
Gặp đợt chanh rẻ hoặc được cho nhiều, trữ đông là cách giữ được lâu nhất. Mỗi phần chanh có một kiểu xử lý riêng.
Nước chanh vào khay đá
Vắt lấy nước, lọc bỏ hạt rồi đổ vào khay làm đá. Đông xong thì lấy các viên ra cho vào túi kín. Khi pha nước uống, nấu ăn hay làm sốt, chỉ việc lấy từng viên. Rất tiện và không hao phí.
Vỏ chanh bào sợi
Vỏ chanh chứa tinh dầu thơm, dùng rất hợp để thêm vào món nướng, món cá hoặc nước chấm. Rửa sạch, lau khô, bào phần vỏ vàng hoặc xanh bên ngoài, tránh lớp trắng bên trong vì lớp đó đắng. Cho vào hộp nhỏ và trữ đông.
Lát chanh xếp đông
Cắt chanh thành lát mỏng, bỏ hạt. Xếp rời trên khay lót giấy nến, đông cứng rồi mới gom vào túi. Làm vậy các lát không dính thành khối. Lát chanh đông dùng cho nước uống rất ổn, còn để trang trí món ăn thì không đẹp bằng lát tươi.
Chanh muối
Chanh muối là cách giữ truyền thống. Chanh rửa sạch, lau thật khô, xếp xen lớp muối trong hũ thủy tinh đã tráng nước sôi và để khô. Hũ phải sạch, dụng cụ lấy chanh cũng phải khô. Chỉ một chút nước lã lọt vào là hũ dễ lên màng.
Dấu hiệu nên bỏ chanh
Chanh khô vỏ, hơi nhăn nhưng ruột còn ổn thì vẫn dùng được, chỉ là ít nước hơn. Có thể ngâm quả trong nước ấm một lúc để vắt dễ hơn.
Ngược lại, hãy bỏ khi thấy các dấu hiệu sau.
- Mốc xanh, trắng hoặc xám mọc trên vỏ.
- Chỗ mềm nhũn, chảy nước hoặc có mùi men.
- Ruột đổi màu, nhớt, mùi lạ.
Quả mốc nằm cạnh quả khác thì kiểm tra luôn cả những quả xung quanh. Bào tử mốc lan khá dễ. Hộp đựng cũng nên rửa sạch và lau khô trước khi dùng tiếp.
Những lỗi khiến chanh hư nhanh
Nhiều người đã cất chanh vào tủ lạnh mà vẫn thấy hư sớm. Thường là do vài thói quen quen tay.
Rửa chanh rồi cho thẳng vào túi, không để khô. Nhét chanh sát nhau trong ngăn chật. Để chanh cạnh các loại trái cây chín mạnh như chuối hay táo, vì chúng thải khí làm trái khác mau già. Hoặc để chanh gần ngăn đá, nơi dễ làm vỏ bị lạnh sốc và thâm.
Sửa được những điều này thì chanh đã bền hơn rõ rệt. Lần tới mua chanh về, thử làm khô, lót giấy và xếp thưa. Bước nào cũng chỉ mất ít phút.