Đang nhắn tin thì một trang quảng cáo bật kín màn hình. Mở khóa máy cũng thấy cửa sổ lạ. Thanh thông báo đầy lời mời cờ bạc, game, ví điện tử. Tình huống này gặp ở rất nhiều máy Android, và nguyên nhân thường chỉ nằm ở vài chỗ quen thuộc.
Quảng cáo đến từ đâu
Trước khi xóa thứ gì, hãy biết kẻ gây rối là ai. Làm sai thủ phạm thì quảng cáo vẫn nhảy tiếp. Có bốn nguồn hay gặp nhất.
- Trang web được cho phép gửi thông báo. Bạn lỡ bấm «Cho phép» khi một trang hiện hộp hỏi.
- Ứng dụng cài ngoài cửa hàng chính thức. Các tệp cài đặt tải từ nguồn lạ hay chứa phần mềm quảng cáo đi kèm.
- Ứng dụng được phép hiển thị đè lên ứng dụng khác. Đây là quyền cho phép quảng cáo chen vào bất cứ lúc nào.
- Trình duyệt hoặc bàn phím cài thêm. Loại tiện ích này đọc được nhiều thứ trên máy.
Mỗi nguồn có cách xử lý riêng. Đi theo thứ tự dưới đây, từ việc nhẹ nhất đến việc nặng nhất.
Tìm ứng dụng đang phát quảng cáo
Khi quảng cáo vừa hiện trong thanh thông báo, hãy nhấn giữ vào nó. Máy thường hiện tên ứng dụng hoặc nút vào cài đặt thông báo của ứng dụng đó. Ghi lại tên.
Với quảng cáo bật kín màn hình, hãy bấm nút đa nhiệm ngay lúc nó xuất hiện. Cửa sổ quảng cáo thường mang tên ứng dụng gốc ở phía trên. Nhiều máy còn có mục lịch sử thông báo trong phần cài đặt thông báo, nơi liệt kê cả những thông báo bạn đã vuốt đi.
Nếu tên là một ứng dụng bạn không nhớ đã cài, gỡ nó trước. Cách gỡ nằm ở phần sau.
Tắt thông báo rác từ trang web
Đây là thủ phạm số một khi quảng cáo chỉ hiện trong thanh thông báo. Trang web không cần cài gì vào máy. Nó chỉ cần bạn bấm cho phép một lần.
- Mở trình duyệt đang dùng, vào phần cài đặt.
- Tìm mục cài đặt trang web, rồi mục thông báo.
- Xem danh sách trang được phép gửi thông báo.
- Chuyển các trang lạ sang chặn. Trang nào bạn không nhận ra thì chặn hết.
Có thể chặn luôn cả mục hỏi xin gửi thông báo, để trang web không hiện hộp hỏi nữa. Từ đó bạn không còn lỡ tay bấm nhầm.
Tên menu thay đổi theo hãng máy và bản trình duyệt. Hãy tìm theo ý nghĩa của chữ, đừng tìm theo vị trí.
Thu hồi quyền hiển thị đè lên ứng dụng khác
Quảng cáo bật ra giữa lúc bạn đang dùng ứng dụng khác gần như luôn dựa vào quyền này. Ứng dụng đèn pin, trình dọn rác, bàn phím tặng kèm hình nền hay xin nó.
Vào cài đặt, tìm mục ứng dụng, rồi mục quyền truy cập đặc biệt. Chọn dòng hiển thị trên các ứng dụng khác. Một danh sách hiện ra, kèm công tắc bật tắt.
Tắt công tắc của mọi ứng dụng không thật sự cần. Trình nhắn tin hay ứng dụng ghi âm cuộc gọi đôi khi cần quyền này. Một ứng dụng đèn pin thì không.
Tắt xong hãy dùng máy một lúc. Quảng cáo ngừng bật thì bạn đã đúng hướng.
Gỡ ứng dụng lạ
Vào mục ứng dụng, xem danh sách theo thứ tự cài gần nhất. Ứng dụng nào xuất hiện trước khi quảng cáo bắt đầu thì nghi ngờ nó trước.
Dấu hiệu nên gỡ thường rõ ràng:
- Bạn không nhớ đã cài.
- Tên chung chung, biểu tượng giống hệt ứng dụng hệ thống.
- Tải từ một tệp cài đặt ngoài cửa hàng chính thức.
- Đòi quá nhiều quyền so với việc nó làm.
Một số ứng dụng quảng cáo ẩn biểu tượng trên màn hình chính. Chúng chỉ lộ ra trong danh sách ứng dụng của phần cài đặt. Vì vậy hãy tìm ở đó, đừng tìm trên màn hình chính.
Nếu nút gỡ bị mờ, ứng dụng đó đang giữ quyền quản trị thiết bị. Vào phần bảo mật, tìm mục ứng dụng quản trị, tắt quyền của nó rồi mới gỡ được.
Dùng chế độ an toàn để bắt ứng dụng cứng đầu
Có ứng dụng gỡ xong lại tự quay về, hoặc bạn không rõ cái nào là thủ phạm. Lúc đó chế độ an toàn giúp ích rất nhiều.
Ở chế độ này, máy chỉ chạy các ứng dụng gốc của hệ thống. Mọi ứng dụng cài thêm bị tạm khóa. Cách vào chế độ an toàn khác nhau tùy hãng. Phổ biến nhất là nhấn giữ nút nguồn, rồi nhấn giữ dòng tắt nguồn cho đến khi máy hỏi có khởi động lại ở chế độ an toàn không.
Trong chế độ an toàn, hãy quan sát. Quảng cáo biến mất nghĩa là thủ phạm nằm trong số ứng dụng bạn cài thêm. Quảng cáo vẫn còn thì lỗi nằm ở chỗ khác, và bạn nên xem lại trình duyệt.
Cứ ở yên chế độ này và gỡ lần lượt các ứng dụng đáng ngờ. Xong thì khởi động lại máy như bình thường.
Quét máy bằng công cụ bảo mật có sẵn
Cửa hàng ứng dụng chính thức có tính năng quét bảo mật ngay trong phần cài đặt của nó. Chạy một lượt quét. Việc này mất ít phút và không tốn gì.
Kết quả quét chỉ là gợi ý. Nó không bắt được mọi thứ. Vì vậy hãy xem nó như một lớp kiểm tra thêm, đừng xem như lời kết luận.
Cài thêm ứng dụng diệt virus lạ để chữa quảng cáo là việc cần cân nhắc. Không ít ứng dụng kiểu đó chính là nguồn quảng cáo.
Dọn trình duyệt khi quảng cáo vẫn còn
Nếu quảng cáo chỉ hiện khi bạn lướt web, hãy dọn trình duyệt. Xóa dữ liệu duyệt web, bộ nhớ đệm và dữ liệu trang web. Gỡ mọi tiện ích cài thêm mà bạn không dùng.
Kiểm tra cả trang chủ và công cụ tìm kiếm mặc định. Phần mềm lạ hay đổi hai thứ này sang địa chỉ khác. Đặt lại như ý bạn.
Nếu cần, hãy dùng một trình duyệt khác từ cửa hàng chính thức, có sẵn chức năng chặn cửa sổ bật ra. Trình duyệt hiện đại nào cũng có tùy chọn này.
Khôi phục cài đặt gốc là bước cuối
Nếu đã làm hết các bước trên mà quảng cáo vẫn nhảy, cài đặt lại máy là cách chắc chắn nhất. Đây là việc nặng, nên hãy cân nhắc.
Trước khi làm, sao lưu ảnh, danh bạ và tin nhắn quan trọng. Khôi phục xong, đừng cài lại hàng loạt ứng dụng cũ cùng lúc. Cài từng nhóm nhỏ, dùng thử, rồi mới cài tiếp. Nếu quảng cáo quay lại, bạn biết ngay nhóm nào là nguyên nhân.
Cách này giúp bạn tìm ra thủ phạm mà không phải đoán.
Giữ máy sạch về sau
Vài thói quen nhỏ chặn được phần lớn tình huống này.
- Chỉ cài ứng dụng từ cửa hàng chính thức.
- Đọc quyền ứng dụng đòi trước khi bấm cho phép.
- Không bấm «Cho phép thông báo» trên trang web lạ.
- Cập nhật hệ điều hành khi máy báo.
- Thỉnh thoảng xem lại danh sách ứng dụng và quyền đặc biệt.
Hầu hết quảng cáo phiền phức đến từ một quyền bạn đã lỡ cấp. Thu hồi đúng quyền đó, máy sẽ yên trở lại.